Gdzie kupić?

A

ABK

Patrz: autoklawizowany beton komórkowy.

Absorpcja

Proces pochłaniania określonej substancji (absorbatu) lub energii w całej objętości substancji pochłaniającej (absorbentu).

Adaptacja projektu gotowego

Gotowy projekt musi być przystosowany do warunków konkretnej działki oraz warunków, jakie stawia miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego uchwalony przez gminę, na terenie której ma być wybudowany dom lub – w przypadku braku planu – do warunków zabudowy. Za część obowiązkową adaptacji uważa się:

Autoklawizacja

Proces hydrotermalnej obróbki materiału, np. betonu komórkowego, w atmosferze nasyconej pary wodnej, prowadzony zazwyczaj w temperaturze 180–200°C (pod ciśnieniem 1,02–1,59 MPa).

Autoklawizowany beton komórkowy (ABK)

Należy do najbardziej popularnych materiałów ściennych używanych w Polsce, Europie i wielu krajach świata. Powstaje z cementu, wapna i gipsu jako spoiw oraz wypełniaczy w postaci piasku i niewielkich ilości proszku aluminiowego (lub pasty), który działa jako środek porotwórczy. Z betonu komórkowego produkuje się konstrukcyjne, niezbrojone i zbrojone elementy ścian. To najcieplejszy materiał konstrukcyjny – jego bardzo niski współczynnik przewodzenia ciepła zapewnia bardzo dobrą izolacyjność termiczną wznoszonych z niego budynków.

B

Beton

Materiał kompozytowy otrzymany w wyniku twardnienia mieszanki betonowej, uzyskanej poprzez zmieszanie spoiwa, kruszywa i wody. Często zawiera również dodatki mineralne i domieszki chemiczne.

Beton komórkowy

Beton o niskiej gęstości objętościowej (od 300 do 700 kg/m³), zawierający znaczne ilości zamkniętych porów kulistych.

Bilans energetyczny budynku

Zestawienie zysków i strat energii. W budynkach zawsze dochodzi do pewnej równowagi – straty energii uzupełniane są przez energię dostarczaną. Najlepiej, gdy ilość energii wprowadzonej do budynku z zewnątrz jest taka sama jak ilość energii z niego wychodzącej.

Budynek ekologiczny

Patrz: dom ekologiczny.

Budynek energooszczędny

Patrz: dom energooszczędny.

Budynek niskoenergochłonny

Patrz: dom niskoenergochłonny.

Budynek pasywny

Patrz: dom pasywny.

C

Cement

Spoiwo mineralne służące do łączenia materiałów budowlanych. Poszczególne rodzaje cementu różnią się m.in. składem i szybkością wiązania.

Charakterystyka energetyczna budynku

Zbiór danych i wskaźników energetycznych budynku określających całkowite obliczeniowe lub zmierzone zapotrzebowanie budynku na energię na potrzeby związane z typowym użytkowaniem, przy uwzględnieniu warunków klimatycznych oraz wymagań jakości środowiska wewnętrznego.

Ciepło

Jedna z postaci energii. Jest to wielkość skalarna spełniająca zasadę zachowania energii. Ciepło przekazywane jest zawsze od ośrodka o wyższej temperaturze do ośrodka o temperaturze niższej.

Czas korekty

Okres mierzony od chwili naklejenia płytki do powierzchni lub ustawienia elementu murowego na warstwie zaprawy do momentu, gdy możliwe jest jeszcze poprawienie jego położenia bez pogorszenia przyczepności.

D

Deklaracja środowiskowa produktu (EPD)

Dokument, który ma na celu przedstawienie realnego wpływu produktu lub usługi na środowisko w różnych etapach jego cyklu życia.

Dom ekologiczny

Dom wzniesiony z materiałów, których pozyskiwanie, przetwarzanie i utylizacja nie przyczyniają się do znacznej degradacji środowiska. Wyposażony w urządzenia napędzane niewielką ilością energii ze źródeł nieodnawialnych i generujące jak najmniej szkodliwych substancji (zanieczyszczeń) do otoczenia.

Dom energooszczędny

Dom, którego sezonowy wskaźnik zapotrzebowania na nieodnawialną energię pierwotną EP osiąga wartość poniżej poziomu 70 kWh/(m²·rok). W europejskiej normie ISO wprowadzono podział poziomu energooszczędności w zależności od ilości energii potrzebnej do ogrzania 1 m² powierzchni budynku w ciągu roku:

Im bardziej energooszczędny jest budynek, tym mniej zużywa energii, w tym energii grzewczej. Przekłada się to na niższe koszty jego ogrzewania.

Dom niskoenergochłonny

Budynek o względnie małych potrzebach energetycznych na etapie produkcji materiałów, wznoszenia obiektu, wieloletniej eksploatacji, ewentualnej modernizacji i likwidacji.

Dom pasywny

Dom energooszczędny o szczególnie małym zapotrzebowaniu na ciepło, nieprzekraczającym 15 kWh/(m²·rok). Parametry te osiąga się przez staranne ocieplenie domu materiałami o najlepszych parametrach termicznych, wyeliminowanie mostków termicznych, dbałość o szczelność, zastosowanie wentylacji z odzyskiem ciepła oraz rozwiązań umożliwiających bierne pozyskiwanie energii słonecznej i jej akumulację w masywnych przegrodach budowlanych. Koszty utrzymania domu pasywnego są tak niskie, że można je uznać za znikome.

Dylatacja

Szczelina celowo utworzona w budynku lub w jego elemencie (szczelina dylatacyjna). To wolna przestrzeń potrzebna do swobodnego ruchu elementów budynku m.in. pod wpływem pęcznienia, kurczenia się czy tzw. osiadania budynku. Brak szczelin dylatacyjnych może w skrajnych przypadkach spowodować trwałe uszkodzenie materiałów.

E

ECITS

(ang. External Thermal Insulation Composite System) metoda docieplenia budynków nazywana metodą lekką mokrą, wykonywana przy użyciu systemu izolacji ścian zewnętrznych, w skład którego wchodzi zaprawa klejąca, termoizolacja, warstwa zbrojąca (zaprawa + siatka z włókna szklanego), wyprawa elewacyjna oraz kołki do mocowania mechanicznego.

Elewacja

Zewnętrzna powierzchnia ściany budynku wraz ze wszystkimi znajdującymi się na niej elementami.

Element budynku

System techniczny budynku lub element przegród zewnętrznych budynku.

Energia pierwotna

Energia, która nie została poddana żadnemu procesowi przemiany lub transformacji; może pochodzić zarówno z odnawialnych, jak i nieodnawialnych źródeł.

Energia ze źródeł odnawialnych

Energia pochodząca z niekopalnych źródeł odnawialnych, czyli energia wiatru, energia promieniowania słonecznego, energia aerotermalna, geotermalna i hydrotermalna, energia oceanów, hydroenergia, energia pozyskiwana z biomasy, gazu pochodzącego z wysypisk śmieci, oczyszczalni ścieków oraz ze źródeł biologicznych (biogaz).

F

Fugowanie

Czynność polegająca na wypełnianiu spoin np. między płytkami ceramicznymi. Fugowanie wykonuje się przede wszystkim w celu efektownego wykończenia okładziny ceramicznej, jak również ochrony okładziny i podłoża przed bezpośrednim i pośrednim wpływem warunków otoczenia.

G

Gęstość bloczków

Określa stosunek masy materiału do jego objętości. Wyrażana jest w m³/kg. Ze względu na dużą porowatość betonu komórkowego materiał ten ma bardzo niską gęstość – od 300 do 900 kg/m³. Dla zilustrowania: gęstość drewna wynosi ok. 500 kg/m³ (w zależności od rodzaju), gęstość betonu ok. 2400 kg/m³, a stali ok. 7500 kg/m³.

Gęstość strumienia ciepła

Ilość ciepła przepływająca z jednego ośrodka do drugiego w jednostce czasu przez jednostkę powierzchni.

Grubość spoin

Grubość łącza między dwoma materiałami. W konstrukcjach murowych grubość spoiny wynosi do 40 mm. Od grubości spoiny w murach zewnętrznych zależy m.in. ich termoizolacyjność. Im grubsze są spoiny w murze, tym więcej ciepła może przez niego uciekać na zewnątrz.

GWP (Global Warming Potential)

Patrz: Potencjał globalnego ocieplenia (GWP).

H

Hydroizolacja

Zabezpieczenie elementów budynku przed wilgocią.

I

Izolacja termiczna

Warstwa materiału o małym przewodnictwie ciepła (wysokiej termoizolacyjności) mocowana do powierzchni przegród budynku w celu poprawy jej izolacyjności termicznej. Izolacja termiczna zazwyczaj mocowana jest po zewnętrznej stronie przegrody, czyli tam, gdzie występuje niższa temperatura.

Izolacyjność akustyczna

Parametr informujący o tym, w jakim stopniu przegroda chroni przed hałasem z zewnątrz lub z sąsiednich pomieszczeń. Wskaźnik izolacyjności akustycznej R’A1 wyrażany jest w decybelach (dB). Im wartość współczynnika jest większa, tym lepiej.

Izolacyjność cieplna

Patrz: Izolacyjność termiczna.

Izolacyjność termiczna

W budownictwie izolacyjność cieplna przegrody (ścian, dachów i okien) określana jest za pomocą współczynnika przenikania ciepła U. Izolacyjność cieplna ściany budynku zależy od jej grubości oraz użytych do jej budowy materiałów. Można ją obliczyć ze wzoru: U = λ/d [W/(m²·K)], gdzie λ – współczynnik przewodzenia ciepła ściany [W/(m·K)], d – grubość ściany [m]. Im współczynnik U jest niższy, tym lepiej.

K

Kierownik budowy

Osoba kierująca procesem realizacji budowy lub wykonywania robót budowlanych. Kierownikiem budowy może być wyłącznie osoba uprawniona do pełnienia samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie.

Klasa energetyczna

Miara określająca charakterystykę energetyczną budynku lub jego części. Podawana jest w formie liter od A+ do G. Klasa A oznacza budynek najbardziej energooszczędny, natomiast klasa A+ budynek pasywny lub prawie zeroenergetyczny.

Klasa zaprawy

Symbol literowo-liczbowy (np. M5) klasyfikujący zaprawę pod względem jej wytrzymałości na ściskanie. Liczba w symbolu oznacza średnią wytrzymałość zaprawy na ściskanie (w MPa) po 28 dniach twardnienia.

Kogeneracja

Jednoczesne wytwarzanie w jednym procesie energii cieplnej i energii elektrycznej lub mechanicznej.

L

LCA (Life Cycle Assessment)

Patrz: Ocena cyklu życia (LCA).

M

Marka zaprawy

Patrz: Klasa zaprawy.

Metoda docieplenia ETICS

Patrz: ETICS.

Metoda lekka mokra

Metoda docieplania budynków polegająca na mocowaniu materiału termoizolacyjnego do ścian zewnętrznych przy użyciu zapraw klejących oraz wykonywaniu warstwy zbrojącej i wyprawy elewacyjnej.

Mixokret

Agregat przygotowujący i transportujący specjalną rurą porcję gotowego podkładu bezpośrednio do pomieszczenia budynku, w którym wykonywana jest wylewka. Umożliwia przesyłanie zaprawy na duże odległości, także w pionie.

Moduł budynku

Sekcja, piętro lub mieszkanie w budynku zaprojektowane lub zaaranżowane do odrębnego użytkowania.

Mostek cieplny / mostek termiczny

Element przegrody budowlanej o znacznie wyższym niż sąsiadujące z nim elementy współczynniku przewodzenia ciepła. W miejscach jego występowania obserwuje się obniżoną temperaturę powierzchni wewnętrznej, zwiększone straty ciepła, ryzyko kondensacji pary wodnej oraz powstawania pleśni. Powstaje wskutek błędów projektowych lub wykonawczych.

N

Nadproże

Poziomy element konstrukcyjny w formie belki umieszczanej nad otworem w ścianie, np. okiennym lub drzwiowym, przenoszący obciążenia na mur.

Norma europejska

Norma przyjęta przez Europejski Komitet Normalizacyjny, Europejski Komitet Normalizacyjny Elektrotechniki lub Europejski Instytut Norm Telekomunikacyjnych i udostępniona do użytku publicznego.

O

Ocena cyklu życia (LCA)

Analiza wpływu produktu lub usługi na środowisko w całym cyklu życia – od pozyskania surowców, poprzez produkcję i użytkowanie, aż po recykling lub utylizację.

Ocieplenie budynku

Wykonanie warstwy termoizolacyjnej na przegrodach budowlanych w celu ograniczenia strat ciepła oraz poprawy efektywności energetycznej budynku.

Opór cieplny R

Wielkość określająca zdolność przegrody do ograniczania przepływu ciepła, wyrażana w (m²·K)/W. Jest odwrotnością współczynnika przenikania ciepła U.

P

Paroprzepuszczalność

Ilość pary wodnej, jaka w jednostce czasu jest w stanie przeniknąć przez 1 m2 materiału przegrody [g/(m2·s)]. Paroprzepuszczalność jest zależna m.in. od temperatury i wilgotności powietrza.

Pompa ciepła

Urządzenie wykorzystujące odnawialną energię skumulowaną w gruncie, promieniowaniu słonecznym, wodzie gruntowej czy powietrzu i przy pomocy energii elektrycznej zamieniające ją na ciepło o wysokiej temperaturze, wykorzystywane do ogrzewania domu i wody użytkowej. Pompa ciepła, oprócz ogrzewania, może także chłodzić pomieszczenia w domu podczas upalnych dni.

Potencjał globalnego ocieplenia (GWP)

Ustandaryzowana jednostka miary pokazująca, jak dany gaz cieplarniany (np. metan, podtlenek azotu) przyczynia się do powstania efektu cieplarnianego w określonym czasie w porównaniu do dwutlenku węgla (CO2).

Projekt architektoniczno-budowlany

Składa się z części architektonicznej, czyli rysunków elewacji, rzutów fundamentów i wszystkich kondygnacji oraz przekrojów detali, a także części opisowej zawierającej opis technologii i zastosowanych rozwiązań, informacje na temat konstrukcji budynku oraz zestawienie materiałów. Projekt staje się projektem budowlanym po przystosowaniu go do ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu oraz dołączeniu wymaganych załączników.

Promieniotwórczość materiałów budowlanych

O stopniu naturalnej radiacji materiału mówi współczynnik f1. Współczynnik f1 betonu komórkowego nie przekracza 0,15 – spełnia więc wszelkie normy i jest nawet kilkakrotnie mniejszy od współczynnika promieniotwórczości innych popularnych materiałów budowlanych.

Przegroda zewnętrzna

Zintegrowany element budynku, który oddziela jego wnętrze od środowiska zewnętrznego. W projekcie domu jednorodzinnego przegrody zewnętrzne stanowią m.in. ściany zewnętrzne, stolarka okienna, dach i stropodach, drzwi zewnętrzne, strop nad piwnicą, fundamenty oraz podłoga na gruncie.

Przerwa technologiczna

Czas wymagany, zanim element wykonywany na budowie (np. ława fundamentowa) osiągnie minimalną wytrzymałość umożliwiającą kontynuowanie dalszych prac budowlanych. Długość przerwy zależy od warunków atmos

R

Rekuperacja

System odzysku ciepła z powietrza, które w tradycyjnych systemach wentylacyjnych bezpowrotnie ucieka. Proces polega na zasysaniu świeżego powietrza zewnętrznego poprzez czerpnię, które przechodząc przez wymiennik ciepła rekuperatora ogrzewa się od powietrza usuwanego z wnętrza budynku. Następnie ogrzane powietrze nawiewane jest do pomieszczeń.

Rekuperator

Urządzenie służące do odzysku ciepła z powietrza wywiewanego z pomieszczeń. Działanie rekuperatora polega na przeprowadzaniu powietrza świeżego z zewnątrz oraz zużytego z wnętrza budynku przez wymiennik ciepła, wewnątrz którego zachodzi proces przekazywania energii z jednego strumienia powietrza do drugiego, bez mieszania się powietrza. Stopień podgrzania powietrza zależy od sprawności wymiennika.

Rozwiązania systemowe

Wzajemnie uzupełniające się produkty – materiały i chemia budowlana – niezbędne do prawidłowego wykonania danego elementu budynku. Wszystkie produkty pochodzą od jednego producenta lub są do siebie dopasowane pod względem właściwości technicznych, co ułatwia i przyspiesza budowę oraz zapewnia zgodność ze sztuką budowlaną.

S

Szczelność powietrzna budynku

Szczelność przegród budowlanych i połączeń pomiędzy nimi ograniczająca niekontrolowany przepływ powietrza, a tym samym straty ciepła i ryzyko zawilgocenia.

Strumień ciepła

Ilość ciepła przepływająca z jednego ośrodka do drugiego w jednostce czasu.

System techniczny budynku

Zespół urządzeń technicznych służących do ogrzewania, chłodzenia, wentylacji, przygotowania ciepłej wody użytkowej, oświetlenia lub ich kombinacji.

Szalunek tracony

Forma wypełniana zbrojeniem i zalewana betonem, która po stwardnieniu betonu pozostaje w konstrukcji jako jej element.

Ściana dwuwarstwowa

Ściana składająca się z warstwy nośnej oraz warstwy izolacyjnej, najczęściej wykonywanej ze styropianu lub wełny mineralnej.

Ściana funkcyjna

Patrz: Ściana warstwowa.

Ściana jednowarstwowa

Ściana zewnętrzna składająca się z jednej warstwy konstrukcyjnej, pełniącej jednocześnie funkcję nośną i izolacyjną.

Ściana osłonowa

Niekonstrukcyjna ściana zewnętrzna stanowiąca wypełnienie pomiędzy elementami konstrukcyjnymi budynku.

Ściana trójwarstwowa

Ściana składająca się z warstwy nośnej, izolacyjnej oraz elewacyjnej (osłonowej), zapewniającej ochronę przed czynnikami atmosferycznymi.

Ściana warstwowa

Przegroda budowlana składająca się z kilku warstw, z których każda pełni odrębną funkcję, np. konstrukcyjną i izolacyjną.

Świadectwo charakterystyki energetycznej

Dokument zawierający informacje o charakterystyce energetycznej budynku lub jego części, sporządzany zgodnie z obowiązującymi przepisami.

T

Termoizolacja

Warstwa materiału o małym współczynniku przewodzenia ciepła stosowana w celu ograniczenia strat ciepła przez przegrody budowlane.

W

Współczynnik λ

Współczynnik przewodzenia ciepła λ to parametr określający termoizolacyjność materiałów budowlanych i izolacyjnych. Podawany jest w W/(m·K). Im mniejsza jest wartość współczynnika λ, tym lepsza jest izolacyjność cieplna materiału. Zastosowanie materiału termoizolacyjnego o jak najniższym współczynniku λ pozwoli uzyskać odpowiednią izolacyjność termiczną ściany przy jednoczesnym zachowaniu jak najmniejszej grubości ocieplenia, a więc i całej przegrody.

Współczynnik U

Współczynnik przenikania ciepła. To oznaczenie właściwości termoizolacyjnej dla danej przegrody budynku (ściany, okna, dachu itp.). Wartość U [W/(m2·K)] określa, ile energii przenika przez metr kwadratowy przegrody w czasie jednej sekundy, gdy różnica między temperaturą na zewnątrz i wewnątrz wynosi 1 Kelwin (1°C). Im współczynnik przenikania ciepła jest niższy, tym przegroda lepiej izoluje przed utratą ciepła.

Współczynnik przewodzenia ciepła

Patrz: Współczynnik λ.

Współczynnik przenikania ciepła

Patrz: Współczynnik U.

Wytrzymałość na ściskanie

Jest m.in. podstawowym parametrem, przyjmowanym przy projektowaniu ścian. Dzięki niej projektant jest w stanie ocenić możliwości zastosowania danego materiału przy określanym poziomie obciążeń w konkretnej sytuacji projektowej.

Z

Zaprawa cienkowarstwowa

Zaprawa murarska przeznaczona do łączenia elementów murowych na cienką spoinę (nieprzekraczającą 3 mm grubości). Dzięki niej ściana np. z betonu komórkowego jest jednorodna pod względem termicznym, zawiera mniej wilgoci technologicznej i nie jest narażona na występowanie mostków termicznych.

Zaprawa ciepłochronna

Mieszanka cementowa lub cementowo-wapienna z dodatkiem składników, które polepszają właściwości termoizolacyjne zaprawy. Do wykonania takich zapraw używa się tradycyjnych spoiw, lekkich wypełniaczy i kruszyw w postaci granulek styropianowych, perlitu, wermikulitu lub keramzytu oraz dodatków i domieszek uszlachetniających. Lekkie wypełniacze w zaprawie powodują zmniejszenie wartości współczynnika przewodzenia ciepła.